Ciencia aproximase o descubrimento de vida fóra da Terra

Corpos celestes poden abrigar vida microscópica

Axencia Brasil Brasilia

A ciencia está cada vez máis próxima de facer un descubrimento que desperta a curiosidade humana hai décadas: a existencia de vida fóra do planeta Terra. De acordo co astrónomo Gustavo Porto de Mello, son grandes as posibilidades desa noticia ser dada nos próximos dez anos.

Segundo el, algúns corpos celestes teñen sorprendido os científicos por presentaren posibilidades de abrigar vida, aínda que microscópica. Se até pouco tempo Marte era o favorito para dar esa boa nova, tras o descubrimento de auga en seu subterráneo, agora, coas recentes confirmacións da presenza de auga en dúas lúas do Sistema Solar (Europa, do planeta Júpiter; e Encélado, de Saturno), os indicios de vida extraterrena ficaron aínda maiores.

Quen máis ten instigado os científicos sobre a posibilidade de abrigar vida é a lúa Europa.

PUBLICIDADE EN XORNAL GALEGO

?Esa lúa desperta intereses desde as primeiras visitas das sondas Voyager, da Nasa [axencia espacial norteamericana], que, ao final dos anos 70, mostraron o satélite completamente cuberto de xeo, cunha superficie lisa e sen crateras, o que indica estar sendo renovada?, dixen o astrónomo Gustavo Porto de Mello, profesor no Observatorio do Valongo, no Río de Xaneiro.

Segundo el, os datos obtidos posteriormente pola sonda Galileu confirmaron esa conclusión. ?Aparentemente había algún tipo de actividade interna dentro desa lúa [Europa], que mantiña o xeo renovado de forma constante. A maneira máis fácil de entender ese efecto na superficie é supor que existe un océano, posibelmente de grandes dimensións, abaixo do xeo?.

A Misión Cassini, en Saturno, observou tamén ese tipo de actividade na lúa Encélado. A actividade interna do satélite foi capaz de manter a auga líquida abaixo da superficie e ejetar auga na forma de gêiseres. Imaxes feitas polo telescopio espacial Hubble detectaron posíbeis evidencias de auga jorrando tamén da superficie de Europa.

Gustavo Mello explica que, aínda que a sonda Galileu non identificase auga directamente por medio de fotografía, foi observada unha distorção do campo magnético en Europa que, de acordo cos autores do estudo, debería ser causada por emisións de auga. ?Ao ser enviada ao espazo, esa auga é alterada pola luz do sol, xerando unha carga eléctrica capaz de distorcer o campo magnético daquela lúa. Foi iso o que a sonda mediu.?

A partir deses datos, foron feitas simulacións por medio de computadores que reproduciron as características das plumas de auga observadas polo Hubble en Europa. Os resultados presentaron medidas moi parecidas coas observadas pola Galileu.

Xurdiu entón máis unha evidencia, dentro dun corpo de evidencias moi grande e acumulado hai case 30 anos, de modo que xa dá para se afirmar con moita seguranza que debe haber un océano bastante extenso de auga líquida debaixo da superficie de Europa?, destacou o astrónomo.

Segundo el, a expectativa é que, diante de tantos datos, o descubrimento dalgún tipo de vida extraterrena ocorra en menos de dez anos. Estou cada vez máis optimista de que encontraremos vida [extraterrenal] os próximos anos. Sexa nun lugar como Europa ou Marte, sexa nalgún planeta [orbitando] noutra estrela, a través da detección do osíxeno na atmosfera. Imos detectar algunha evidencia clara. Posibelmente só de vida microbiana, mais xa é un gran punto de partida.

De acordo co astrónomo, existe unha gran división nas escolas de astrobiologia sobre a oportunidade de se detectar unha biosfera complexa, con animais multicelulares e intelixencia, como a terrestre. ?É unha cuestión complicada e sen resposta clara, mais case todo o mundo concorda que vida microbiana, unicelular, simple, vai ser detectada.

Europa Clipper
Mello ten grandes expectativas en relación á misión Europa Clipper, que está sendo planeada pola Nasa para explotar a lúa de Júpiter os primeiros anos da próxima década.

Iso é importante porque os últimos anos a Nasa viña colocando moita ênfase en Marte, que é un planeta parecido coa Terra. Mais eses resultados recentes de Europa mostran unha mudanza de pensamento, de modo que vai haber misións biolóxicas co obxectivo de buscar vida en lugares que son substancialmente distintos da Terra.

Segundo el, é bastante posíbel que, no caso de que sexan encontrados organismos vivos en Europa, eles sexan similares ás chamadas bacterias termófilas encontradas na profundidade dos océanos do planeta Terra.

Da maneira como entendemos a vida na Terra, para haber vida é necesario haber tres ingredientes: auga líquida; unha correcta química, principalmente a química orgánica do carbono, con moléculas capaces de facer conexións; e enerxía, que aquí na Terra é principalmente fornecida pola luz do sol, explicou o científico.

No caso de Europa, a vida pode ter se desenvolvido abaixo do xeo. Coa presenza de auga e coa química do carbono que xa sabemos estar presente na composición do satélite. Habendo enerxía interna, teremos os tres ingredientes necesarios á vida, engadiu o astrónomo resaltando que, nese caso, sería algún tipo de vida mariña baseada na enerxía interna do satélite, e non na luz do sol.

Diante da curiosidade que asuntos como ese despertan nas persoas, o Observatorio do Valongo creou o proxecto Vida no Universo. Por medio del, os visitantes poderán se informar sobre diversos tipos de corpos celestes, alén de eventos cósmicos e biolóxicos que poden vir a responder a vella e clásica pregunta: “Será que estamos sos?”.

PUBLICIDADE EN XORNAL GALEGO

*Colaborou Adrielen Alves, reporteiro da Radio Nacional