A biotecnoloxía tamén xogará no Mundial de Rusia 2018

O 14 de xuño do 2006, uns días antes do Mundial de Fútbol de Alemaña, publiquei no diario Clarín o artigo “A biotecnoloxía tamén xoga no Mundial”

O artigo utilizoullo en varios manuais escolares, non sempre citando a autoría, como motivador en actividades vinculadas con contidos de materias científicas. A doce anos da publicación e ante a inminencia do Mundial de Fútbol de Rusia, talvez resulte interesante a súa lectura:

“Moitos coñecen a historia de Lionel Messi, quen aos 13 anos presentaba unha estatura inferior á media: ao redor de 1,46 metros. Diagnosticáronselle problemas de atraso no seu crecemento e, tras a negativa de clubs nacionais a facerse cargo do tratamento, emigrou a España onde foi tratado coa hormona de crecemento humano (hGH, human Growth Hormone).

S

A hormona do crecemento humano prodúcese na hipófisis humana e estimula a síntese de proteínas, favorecendo así o desenvolvemento dos músculos e ósos. En moitos casos, a súa utilización en tempo e forma permite tratar o enanismo. Ata mediados dos anos oitenta, os tratamentos empregaban exclusivamente un tipo de hormona humana biológicamente activa.

Publicidade Xornal Galego:

Esta era extraída da hipófisis de cadáveres, polo que, ademais de moi custosa, era extremadamente difícil de conseguir. Este procedemento seguiuse empregando ata 1985, ano no que se descubriu a relación que había entre as mortes por mor da enfermidade de Creutzfeldt-Jacob (unha enfermidade do cerebro, que causa tolemia e morte) e a hormona extraída de cadáveres humanos. Por tal motivo, decidiuse retirar progresivamente do mercado o produto e, hoxe en día, é imposible conseguir hormona extraída de cadáveres humanos. En substitución, comezouse a producir biotecnológicamente a hormona de crecemento, empregando a técnica de ADN recombinante (rhGH). Esta consiste en introducir o xene que produce a hormona de crecemento humano (xene localizado no brazo longo do cromosoma 17) en bacterias como a Escherichia coli ou en cultivos de células de mamíferos. A hormona é logo purificada e así é comercializada mundialmente por múltiples laboratorios.

Parece evidente, por outra banda, que a hormona é un produto biotecnológico de altísimo valor tanto para estimular o crecemento nos nenos-adolescentes como para atrasar o envellecemento nos adultos-vellos.

Moitos nenos-adolescentes afectados por problemas de crecemento non teñen nin a sorte dun diagnóstico a tempo nin a posibilidade de poder comprar ou conseguir a hormona polo seu elevado custo. Afortunadamente, no caso de Lionel Messi o seu fútbol brindoulle a oportunidade de iniciar e completar o tratamento coa rhGH e así alcanzar a súa actual altura de 1,69 metros.

Resulta claro que a súa habilidade e talento non son produto da hormona do crecemento, pero tamén é certo que xogadores de moi baixa estatura e pequena constitución física raramente chegan ao fútbol competitivo de primeiro nivel.”

Publicidade Xornal Galego:

Adaptación dun artigo na revista: Actualidad y Ciencia. Dr. Alberto Luis Dandrea