Mulleres son minoría nas ciencias, di a Unesco

Mulleres son minoría nas ciencias, di a Unesco
Publicado en 02/07/2018 – 07:46 Por Mariana Tokarnia – Reporteiro da Axencia Brasil Brasilia

As mulleres son cerca de metade da poboación mundial, mais cando se trata de representación en ciencia, tecnoloxía, enxeñaría e matemática, elas están en número ben menor. Actualmente, 28% dos pescudadores de todo o mundo son mulleres. Elas tamén teñen menos recoñecemento – só 17 recibiron o Premio Nobel de Física, Química ou Medicina desde Marie Curie, en 1903, en comparación a 572 homes.

O estudo Decifrar o código: educación de meniñas e mulleres en ciencias, tecnoloxía, enxeñaría e matemática – áreas que xuntas son representadas en inglés pola sigla STEM -,da Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura (Unesco), mostra que as diferenzas entre meniños e meniñas nada teñen a ver coa capacidade intelectual de cada xénero. San construcións sociais que comezan desde cedo e son reforzadas na familia e na escola que afastan as meniñas desas áreas.

A Axencia Brasil conversou coa autora do estudo, a especialista da Sección de Educación para a Inclusión e Igualdade de Xénero da Unesco Theophania Chavatzia.

PUBLICIDADE EN XORNAL GALEGO

Segundo ela, se continuarmos ?excluíndo metade da poboación, iso significa que metade da produción e metade potencial non serán aproveitadas no futuro. Recoñecemos, cada vez máis, a importancia de STEM, da ciencia e tecnoloxía para os adiantos e para as solucións dos problemas da nosa era?, di.

Os datos presentados no estudo mostran aínda que, desde cedo, as meniñas son afastadas desas áreas. No Brasil, resultados do Terceiro Estudo Rexional Comparativo e Explicativo (Terce), realizado polo Laboratorio Latino-americano de Avaliación da Calidade da Educación, revelan que no 4º ano do ensino fundamental as meniñas teñen desempeño mellor que os meniños en matemática, cunha diferenza de pouco menos de 15 puntos. No 7º ano do ensino fundamental, o escenario é invertido, os meniños pasan a ter desempeño mellor que o das meniñas, con aproximadamente 15 puntos de máis.

?Sabemos que meniñas perden o interese en STEM cando crecen porque os estereotipos de xénero fican máis e máis fortes, facendo que elas tendan a non se identificar con STEM, a prestar máis atención noutras clases e a escoller outras carreiras?, di a pescudadora.

Diante dese escenario, Theophania di que son necesarias políticas específicas para evitar que meniñas se afasten de STEM. En países en que as diferenzas entre meniños e meniñas non é significativa nesas áreas, elas teñen, en ciencias, un desempeño tres veces mellor do que nos casos en que os meniños se destacan. A constatação é feita con base nos resultados do Estudo Internacional de Matemática e Ciencias, que mostran que nos países en que os meniños van mellor que as meniñas, a diferenza en ciencias é de oito puntos. Nos países en que ocorre o inverso, a diferenza é de 24 puntos.

Lea abaixo os principais fragmentos da entrevista:

Axencia Brasil: O que afasta as meniñas desde cedo de STEM?

Theophania Chavatzia: A resposta é máis complexa do que se pensa. Hai unha serie de factores que se sobrepõem uns aos outros, que teñen a ver co nivel individual e tamén coa interacción social e socialização no proceso de aprendizaxe, na familia, na escola e na sociedade en xeral. Estudos mostran as diferenzas, por exemplo, na maneira como somos creados, como meniñas ou meniños, polos nosos pais e até as diferenzas na atención e nas oportunidades en brincadeiras e na aprendizaxe. Por causa diso e da presenza maioritaria masculina, esas carreiras non son consideradas apropiadas para meniñas. Meniñas tenden a crecer crendo que STEM non é para elas, que non é un campo apropiado.

Iso é reforzado polo traxe de que elas non veem persoas que se destacan nesas carreiras que sexan mulleres, iso tanto na mídia, canto na escola. As meniñas tenden a crer que elas non son tan boas en STEM canto os meniños. San estereotipos. Tenden a crer que son mellores en humanidades, por exemplo, e que non son boas en ciencias ou que non son tan boas canto os homes. Tenden a asimilar ese estereotipo e a ficar lonxe. Cando elas van para a escola, ao contrario de quebrar o estereotipo, moitas veces iso é reforzado polas actitudes dos profesores, que tamén cargan eses estereotipos e até mesmo polo currículo. Estudos mostran que non existen factores biolóxicos ou psicolóxicos que xustifiquen esa diferenza en STEM, iso é reflexo da socialização. Poderiamos falar sobre iso por horas, mais creo que eses sexan os principais factores que afastan as meniñas de carreiras en STEM.

Axencia Brasil: Hai diferenzas entre países ricos e pobres?

Theophania Chavatzia: Os datos mostran que iso non é baseado na riqueza dun país. Afecta tanto países en desenvolvemento canto países desenvolvidos. Todos son afectados polos mesmos estereotipos.

Axencia Brasil: O que o mundo perde con menos meniñas en STEM?

Theophania Chavatzia: Se continuarmos excluíndo metade da poboación, iso significa que metade da produción e metade potencial non serán aproveitados no futuro. Recoñecemos, cada vez máis, a importancia de STEM, da ciencia e tecnoloxía para os adiantos e para as solucións dos problemas da nosa era. Se deixamos metade da poboación de fóra, iso significa que teremos metade da poboación que non estará ollando e non presentará solucións. Esa é unha perspectiva. Outra é que estamos mantendo as desigualdades de xénero en xeral. Se considerarmos STEM como o traballo do futuro, con mellores salarios e recoñecemento, e excluírmos as mulleres, estamos reforzando as desigualdades.

Axencia Brasil: O que pode ser feito para reverter ese escenario?

Theophania Chavatzia: Países que teñen políticas de inclusión de ciencia, tecnoloxía e STEM, en xeral, mostran que meniñas poden ter un desempeño tres veces mellor que o dos meniños. Precisamos de políticas apropiadas, que encorajem a participación das meniñas. A Australia está investindo millóns para promover educación en STEM para meniñas, ofertando bolsas de estudos e programas que encorajam a participación feminina. Trátanse de áreas en que sabemos que as meniñas son afectadas por estereotipos, ten que ter un esforzo para engajá-las. Cando elas teñen oportunidade, veem que, na verdade, non son ruins, que poden gustar e que poden facer iso. Temos que desmistificar STEM, desafiar os estereotipos e prover oportunidades para as meniñas aprenderen.

Temos que ollar tamén para a calidade da educación en STEM e para a calidade na formación dos profesores. Eles precisan ser ben adestrados en STEM e tamén ben adestrados en abordaxes de xénero, teñen que recoñecer o que afasta as meniñas, teñen que balancear iso e encorajá-las. Se fose preciso destacar unha acción para reverter o cadro actual, eu destacaría a capacitación dos profesores, tanto a formación inicial, antes de comezar a dar clases, canto a formación continuada, ao longo da carreira.

Axencia Brasil: O que vostede destacaría sobre o Brasil?

PUBLICIDADE EN XORNAL GALEGO

Theophania Chavatzia: Antes de ir para a educación en STEM, todos os nenos e adolescentes teñen que estar na escola. Ten que haber medidas para iso, para incluír tanto meniños e meniñas. Estudos sobre o Brasil confirman os achados xerais. As meniñas teñen mellor performance que os meniños o primeiro ano avaliado en ciencias. Tres anos despois, son os meniños que teñen performance mellor. Temos que examinar o que está acontecendo no sistema educacional, que en tres anos reverte a situación. Sabemos que meniñas perden o interese en STEM cando crecen, porque os estereotipos de xénero fican máis e máis fortes, facendo que elas tendan a non se identificar con STEM, a prestar máis atención noutras clases e a escoller outras carreiras.

Deixa unha resposta